GELİNİM MUTFAKTA

Paylaş
 

Her dönem televizyon programlarının popüler konuları ve konukları olur.Uzunca bir süredir televizyon programlarının en önemli konusu ‘gelin-kayınvalide ilişkisi’dir.Sivri dilli kayınvalidelerle onlara kafa tutan gelinlerin konuk olduğu televizyon programları son derece büyük ilgi görmektedir.

Egosu yüksek kayınvalidelerle atarlı giderli gelinlerin bol gıybetli bol çekişmeli ilişkileri bütün kanallarda yerlerini almıştır.Acemi Finansçı da tabi bu popüler programlardaki ilişkileri analiz etmese , konuyu ekonomiye bağlamasa olmaz

Gelinim muftakta

Yemeği tabakta

Tadı damakta

Gelinim mutfakta

17.yüzyıldan beri ekonomik aktörlerin başında gelen Merkez Bankası bir ülkenin parasının basılması ve para politikasını yürütmekten sorumludur.Eski dönemlerde sadece para basma görevini üstlense de yaşanan finansal krizler , savaşlar nedeniyle piyasadaki para miktarını düzenleme konusunda idari fonksiyon da yüklenmiştir.Ekonominin önemli kararlarını alma sorumluluğu sözkonusu olduğu için Merkez Bankasının bağımsızlığı daha fazla önem kazanmıştır.

Merkez Bankasının Merkez Bankası Kanunu ile düzenlenen görev ve sorumlulukları, 5 temel alana ayrılmaktadır:

1. Fiyat İstikrarı

Merkez Bankasının temel amacı, fiyat istikrarını sağlamaktır. Fiyat istikrarı ile ekonomik kararlarda dikkate almayı gerektirmeyecek ölçüde düşük bir enflasyon oranı kastedilmektedir.

2. Finansal İstikrar

Finansal istikrar, Merkez Bankası için destekleyici amaç özelliğine sahiptir.

3. Döviz Kuru Rejimi

Döviz kuru rejimini Hükûmet ile birlikte belirlemek, biçimlendirmek ve uygulamak; Merkez Bankasının bir diğer görevidir.

4. Banknot Basma ve İhraç İmtiyazı

Para basma ile ilgili yetkiler Merkez Bankasının sorumluluğundadır

5. Ödeme Sistemleri

Merkez Bankası; fonların ve menkul kıymetlerin güvenli ve hızlı bir şekilde aktarılması ve mutabakatının gerçekleştirilmesi için yeni sistemler kurmak, kurulmuş ve kurulacak sistemlerin kesintisiz işlemesini sağlamak, gözetimini gerçekleştirmek ve gerekli düzenlemeleri yapmakla yükümlüdür.

Merkez bankası ile işbaşındaki hükümet arasında uygulanacak ‘ekonomik politikalar ve hedefler’de uyum önemlidir. Para politikasını uygulayan Merkez Bankası ile maliye politikasını uygulayan hükümet arasındaki uyum uygulanacak ekonomik politikaların başarısında önem arz etmektedir.

Merkez Bankasının en önemli görevi olan fiyat istikrarının sağlanması hedefinin gerçekleştirilmesinde Merkez Bankasının bağımsızlığı kritiktir.

Fiyat istikrarını sağlamak sorumluluğunu üstlenen Merkez Bankasının nasıl bir bağımsızlığı sözkonusu olabilir diye baktığımızda;

uygulanacak politika seçimindeki bağımsızlığı ‘amaç bağımsızlığı’

uygulanacak para politikası aracı seçiminde ‘araç bağımsızlığı’


kendi bütçesini belirleyebilmesi bakımından ‘finansal bağımsızlığı’

yöneticilerin görev süreleri vs bakımından ‘kurumsal bağımsızlığı’ndan

sözedilebilir.Bütün bu bağımsızlık konuları Merkez Bankasının sağlıklı işleyişi açısından önemlidir.

Gerçek hayatta ise Merkez Bankasının tam anlamıyla kurumsal bağımsızlığından söz etmek mümkün değildir. Örneğin Arjantin’de 1950-1989 döneminde merkez bankası başkanının yasal görev süresi dört yıl olmasına rağmen aynı dönemde merkez bankası başkanlarının ortalama görev süreleri yaklaşık bir yıl olarak gerçekleşmiş Her hükümet değişikliğinde, hatta her maliye bakanı değişikliğinde merkez bankası başkanının da istifa etmesi durumu sözkonusu olmuş. Teorik olarak bağımsız olan bir merkez bankası uygulamada bağımsız olmayabilir.

Yıllardır gelin-kayınvalide İlişkileri uzmanlar tarafından incelendiğinde sorunların kaynağı şu şekilde açıklamaktadırlar:”Kayınvalide, hem yaşının verdiği tecrübeden hem de oğlan anası olmasından dolayı gelininin kendi sözünü dinlemesini istemektedir. Yeni evli gelin ise bağımsız olmak, istediği gibi yaşamak, evinde rahat olmayı arzulamaktadır. Sonuç ise aile içinde ilişkiler ego savaşlarına dönüşmektedir.Uzmanlar, bazı kaynanaların evlenen oğlunu gelinine kaptırdığını, yıllarca emek verip büyüttüğü evladını kaybettiğini zannetmesinden kaynaklanan kaygıların da bu ilişkiyi sorunlu hale getirdiğini belirtmektedirler

Merkez Bankası ile hükümet arasındaki ilişkinin de gelin-kayınvalide ilişkisinden pek bir farkı yoktur.Aynı ailenin bireyleri olarak mutlu ve huzurlu bir

yaşam sürmek isteseler de ilişkiler ‘ego savaş’larına döndüğünde istediklerine kavuşma imkanı yoktur.Merkez Bankası ile hükümet arasında da gerginlik yaşandığı durumda da uygulanan politikalarda başarı beklemenin anlamı yoktur.Birlikte bir ömür geçirilmek isteniyor, mutlu olmak isteniyorsa, ekonomik başarı isteniyorsa ‘ilişki yönetimi’ni de iyi yapmak gerekir.Yoksa ekonomik politikadan da bir hayır gelmez, gelin-kayınvalide çekişmesinden de

Son olarak yazıyı gelin kayınvalide ilişkisi ile ilgili fıkrayla bitirelim.

Yeni evlenen gelinle, kaynanası karşı karşıya oturmuşlar. Birbirlerini tanımak için anlatmaya başlamışlar.

Kaynana: Kızım sen daha yenisin, birbirimizin huyusunu suyunu oturup konuşalım. Böylece birbirimizi daha iyi tanırız. Gelin : Tabiki anneceğim, konuşalım demiş. Kaynana başlamış anlatmaya : Bak kızım, benim üç halim vardır, dikkat et. Saçıma gül takmışsam Neşeli günümdeyim demektir, her yola gelirim. Kulağımın arkasına gül takmışsam tam havamda değilim demektir. Çok ısrarcı olma. Eğer ki yakama gül takmışsam sakın etrafımda dolaşma, çok sinirliyim demektir. Kaynanın lafı bitince gelin başlamış konuşmaya: Gelin : Anne benim halim falan yoktur. Bacak bacak üstüne atarım, sigaramı yakarım. Sen gülü nereye takarsan tak, ben keyfime bakarım 🙂

Fıkradaki gözü kara yeni gelinin tavrı, günümüzde Merkez Bankalarının para politikasını umursamayan hükümetlerin yaklaşımlarına benzemektedir.

Merkez Bankaları gülü nerelerine takarsa taksın hükümetler keyfine bakmaktadır.

Ponçik: Hükümetler mikemmel kayınvalide ‘Reyhan’ hanım gibi ‘kimseyi takmam herşeyi ben bilirim’ tavrını sürdürdüğü durumda Merkez Bankasının da ezik gelin ‘Ezgi’ gibi geri planda kalıp başarılı politikalar uygulama ve bağımsız olma şansı yoktur…….

 

Dr. İlknur Üner

https://www.linkedin.com/in/dr-ilknur-%C3%BCner-69a2a059/

Bir yorum bırak

Yasal uyarı; Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır ve yalnızca bilgilendirme amaçlı ve kişisel kullanım içindir. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu bilgiler ve görüşler önceden haber vermeksizin değiştirilebilir. Borsacep.com bilgilerin ve ifade edilen görüşlerin doğru, eksiksiz ve güncelleştirilmiş olduğuna dair (açıkça ifade edilmiş veya ima edilmiş) hiçbir beyan ve taahhütte bulunmaz. İçerik kesinlikle mali, hukuki, vergi veya diğer konularda bir tavsiye niteliği taşımadığı gibi, tamamen içeriğe dayalı olarak yatırım yapılmamalı veya karar alınmamalıdır. Herhangi bir yatırım konulu karar almadan önce bir uzmandan görüş alınmalıdır.